“`html
TÜİK 2025 Gelir Dağılımı İstatistiklerini Açıkladı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı Gelir Dağılımı İstatistikleri sonuçlarını duyurdu. Yapılan araştırmalara göre, en üst gelir grubundaki yüzde 20’nin toplam gelir içindeki payı, bir önceki yıla nazaran 0,1 puanlık bir azalma ile yüzde 48,0 seviyesine gerilerken, en düşük gelire sahip olan yüzde 20’lik kesimin payı ise 0,1 puan artarak yüzde 6,4 olarak belirlendi.
Gelir dağılımı eşitsizliğini ölçen Gini katsayısının değeri, sıfıra yaklaştıkça daha eşit bir gelir dağılımını, bire yaklaşınca ise daha fazla dengesizliği göstermektedir.
Gini katsayısı son verilerle birlikte bir önceki yıl ile kıyaslandığında 0,003 puan düşerek 0,410 olarak hesaplandı. Sosyal transferler hariç Gini katsayısı 0,473, emekli ve dul-yetim maaşları da dâhil edilmediğinde ise 0,420 olarak tahmin edildi. Brüt gelir üzerinden hesaplandığında ise Gini katsayısı 0,422 olarak ortaya çıktı.
Toplumun en varlıklı yüzde 20’sinin elde ettiği gelir miktarının, en düşük gelire sahip olan yüzde 20 ile kıyaslandığında oranı, bir yıl önceye göre 0,2 puan azalarak 7,5 oldu; gelir payı en yüksek olan yüzde 10’unun gelirinin en az pay alan yüzde 10’un gelirine oranı da 0,4 puan azalarak 12,9 olarak belirlendi.
Türkiye’de yıllık ortalama hanehalkı kullanılabilir geliri, bir önceki yıla göre yüzde 76,7 artarak 662.414 TL’ye ulaştı.
YILLIK HANEHALKI KULLANILABİLİR FERT GELİRİ 332 BİN 882 TL
2025 yılı itibarıyla Türkiye genelinde yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri, geçen seneye oranla yüzde 77,3 artarak 332.882 TL olarak belirlendi.
Yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri en yüksek artışı, geçen yıl 194.166 TL artışla 418.025 TL’ye ulaşan tek kişilik hanelerde kaydedildi. Birden fazla bireyden oluşan hanehalkları için bu rakam 386.713 TL; yalnızca çekirdek ailelerden oluşanlar için ise 338.164 TL olarak tespit edildi. En az yillik ortalama gelir ise 264.413 TL ile bir çekirdek aile ve diğer kişilerin birlikte yaşadığı hanelere ait.
Toplam gelir içerisindeki en yüksek pay, yüzde 49,7 ile maaş ve ücret gelirlerinden sağlandı. İkinci sırayı yüzde 18,3 ile müteşebbis gelirleri alırken, sosyal transfer gelirleri ise yüzde 18,2 pay ile üçüncü sırada yer aldı, geçen yıla göre 0,4 puanlık bir artışla.
Tarım gelirinin müteşebbis gelirleri arasındaki payı yüzde 15,6 olurken, emekli ve dul-yetim aylıklarının sosyal transferler içerisindeki payı ise yüzde 89,3 seviyesinde gerçekleşti.
EĞİTİM STATÜSÜNE GÖRE İŞ GELİRİ
Yıllık ortalama esas iş gelirleri açısından eğitim seviyelerine göre, en yüksek gelir yükseköğretim mezunlarında 566.839 TL olurken, lise ve dengi okul mezunları 376.932 TL, lise altı eğitimliler 290.323 TL, okula devam etmeyenlerden ise 183.900 TL olarak hesaplandı. Geçen yıla oranla iş gelirlerinde en fazla artış yükseköğretim mezunlarından geldi ve bu artış yüzde 83,0 olarak gözlemlendi. En düşük artış ise yüzde 56,7 ile lise mezunlarında yaşandı. Yıllık esas iş gelirinde en yüksek artış ise inşaat sektöründe yüzde 79,0 olarak kaydedildi.
SANAYİ VE TARIM SEKTÖRÜ GELİRLERİ
Sektörel bazda esas iş gelirleri incelendiğinde, en yüksek yıllık ortalama gelir 426.045 TL ile hizmet sektöründe, en düşük olanı ise 237.461 TL ile tarım sektöründe kaydedildi. Geçen yıla göre en yüksek artış inşaat sektöründe görüldü ve bu yüzde 79,0 oldu; onu yüzde 75,8 ile hizmet sektörü takip etti. Sanayi sektöründe ise bu artış yüzde 70,1 iken, tarımda yüzde 54,4 olarak tespit edildi. İşverenlerdeki yıllık ortalama gelir ise en yüksek 1.204.791 TL olarak belirlendi.
ANKARA, EN YÜKSEK FERT GELİRİNE SAHİP
Bu araştırmanın sonuçlarına göre, Türkiye genelinde yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri 332.882 TL iken, en yüksek gelir grubunun bulunduğu bölge TR51 (Ankara) 449.618 TL olarak kaydedildi. Bu bölgeyi 434.929 TL ile TR10 (İstanbul) ve 405.896 TL ile TR31 (İzmir) takip etti. En düşük yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri ise 172.552 TL ile TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) bölgesinde tespit edildi.
İÇ ANADOLU’DA GELİR EŞİTSİZLİĞİ EN YÜKSEK
Son araştırmalara göre Türkiye’de P80/P20 oranı 7,5 olarak belirlenirken, en düşük oran TRB1 (Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli) ve TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) bölgelerinde 4,6 olarak kaydedilmiştir. Bu bölgeleri 4,9 ile TR81 (Zonguldak, Karabük, Bartın) ve TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) bölgeleri takip etmektedir. P80/P20 oranının en yüksek olduğu bölgeler ise sırasıyla 8,5 ile TR71 (Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir), 8,3 ile TR61 (Antalya, Isparta, Burdur) ve 8,1 ile TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) olarak belirlenmiştir.
GELİR GRUBUNDAKİ DEĞİŞİM
Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirine göre yapılan analizler, önceki yılın yüzde 10’luk gelir grubunda bulunan kişilerin, 2025 yılında yüzde 58,9’unun gelir grubunun değişmediğini göstermektedir. Aynı zamanda, son yüzde 10’luk grup içinde yer alan fertlerin yüzde 68,1’i de gelir grubunu değiştirmedi. 2024’te ilk yüzde 10’da yer alanlardan yüzde 19,8’i, 2025’te birden fazla grup yükseldi. Son yüzde 10 içerisinde bulunan fertlerin ise yüzde 11,4’ü birden fazla gelir grubundan düşüş yaşadı. 2024 yılında işsiz olan fertlerin %38,7’si 2025 yılında çalışmaya başladığı bildirilmektedir. Bu durumda çalışma hayatında devam eden fertlerin oranı ise %90,3’tür; geçmişte işgücüne dâhil olmayan fertlerin %10,1’i işgücüne dahil edilmiştir.
“`
